Samen in Actie bij Apathie

  • J.M.H. Nijsten (Speaker)
  • Annette Plouvier (Speaker)
  • Leontjevas, R. (Speaker)
  • Martin Smalbrugge (Speaker)
  • Raymond T.C.M. Koopmans (Speaker)
  • Debby Gerritsen (Speaker)

Activity: Talk or presentation typesConference contribution (without a publication)Academic

Description

Achtergrond:
Apathie komt veel voor bij mensen in verpleeghuizen. Het heeft negatieve gevolgen voor bewoners, naasten en zorgverleners. Toch wordt het in de dagelijkse praktijk zelden gediagnosticeerd noch gericht behandeld.
Doelen:
1) Vergroten kennis over attitudes van belangrijke stakeholders t.a.v. apathie bij mensen met dementie
2) Ontwikkelen, uitproberen en evalueren van een interventie om apathie te herkennen, diagnosticeren en gericht te behandelen in verpleeghuizen.
Methoden:
In kwalitatief onderzoek (2019-2021) zijn interviews en focusgroepen uitgevoerd met verpleeghuisbewoners met dementie en apathie, naasten en zorgverleners. Na initiële screening (n=117) werd bij 9 van 34 bewoners met een indicatieve AES-10 (>21), apathie vastgesteld o.b.v. multidisciplinaire screening. Twee daarvan waren in staat over apathie te communiceren. Acht zorgverleners (2V&V, 2AB, 2SO, 2psycholoog) werden geïnterviewd en twee multidisciplinaire focusgroepen (n=5 en n=6) werden gehouden. Na signalen over toename apathie gedurende de eerste lockdown tijdens de Coronapandemie, werden 12 aanvullende multidisciplinaire interviews gehouden.
In participatief actieonderzoek is een werkwijze ontwikkeld en een feasibility-studie uitgevoerd bij tien mensen met dementie en apathie. Voor de procesevaluatie vonden multidisciplinaire focusgroepen (n=4 en n=7) plaats en individuele interviews met naasten (n=7) en zorgverleners (n=4).

Resultaten:
1) Apathie werd in lijn met de diagnostische criteria beschreven, al was de term ‘apathie’ onbekend. Verpleeghuisbewoners met dementie konden moeilijk reflecteren op apathie. Naasten en zorgverleners vonden apathie lastig wanneer dit het welbevinden van bewoners beïnvloedt, hun verwachtingen niet aansloten of betekenisvol contact ontbrak. Omgaan met apathie werd makkelijker door: reële verwachtingen hebben, waarderen van succesmomenten en zoeken naar betekenisvol contact.
2) Uit de procesevaluatie bleek dat de ontwikkelde materialen aantrekkelijk en eenvoudig toepasbaar waren. De uitvoering van de interventie werd belemmerd door suboptimale samenwerking tussen naasten en zorgverleners.

Conclusies:
1. (1) Apathie bij mensen met dementie is lastig te herkennen. (2) De ingeschatte impact van apathie op welbevinden wordt beïnvloed door het stakeholderperspectief. (3) Er zijn helpende strategieën om met apathie om te gaan.

2. Stakeholders ervaren dat de ontwikkelde werkwijze en materialen ondersteunen in het vergroten van kennis en praktische handvatten bieden om met apathie om te gaan. De samenwerking tussen naasten en zorgverleners verdient aandacht.
Period22 Sep 2022
Event titleSANO Wetenschapsdag: De voedingsbodem van de wetenschap
Event typeConference
LocationOegstgeest, NetherlandsShow on map