Inductietrajecten voor zijinstromers in het beroepsonderwijs: een scoping review

In het beroepsonderwijs werken veel zijinstromers die vooral voor beroepsgerichte vakken belangrijk zijn.
Helaas stromen veel zijinstromers uit binnen vijf jaar; werken aan goede inductietrajecten is daarom van
belang (Smith & Ingersoll, 2004). Het is echter onduidelijk welke elementen de inductie van zijinstromers
in het beroepsonderwijs ondersteunen. Deze studie heeft tot doel te synthetiseren wat daarover bekend
is in de internationale wetenschappelijke literatuur.
Onderzoeksvraag
Wat zijn volgens de huidige stand van kennis ondersteunende elementen voor een passend inductietraject
voor zijinstromers in het beroepsonderwijs?
Inductie is een overgangsperiode waarin nieuwe leraren worden ondersteund om effectieve en lerende
professionals te worden binnen een collegiaal schoolsysteem (Ruitenburg & Tigchelaar, 2021).
Zijinstromers beginnen hun inductieproces zodra ze starten als leraar.
Onderzoek richt zich traditioneel op inductietrajecten van afgestudeerde leraren en zijinstromers in het
primair en voortgezet onderwijs. Ondersteunende elementen zijn onder andere aandacht voor de
professionele identiteitsontwikkeling (Schellings et al., 2021), rekening houden met hoe volwassenen leren
(Koopman et al., 2022), co-creatie van inductietrajecten, en begeleiding op maat (Bar-Tal et al., 2020).
Studies over inductietrajecten voor zijinstromers in het mbo zijn beperkt. Een scoping review is geschikt
om de reikwijdte van het probleem te verkennen en ondersteunende elementen te identificeren (Munn et
al., 2018).
Methode
Arksey en O’Malley’s (2005) scoping review procedure werd als volgt toegepast:
• Onderzoeksvraagformulering;
• Zoektermen: ‘second career teacher’, induction en ‘vocational education’;
• Zoekmachines: Educational Research Complete, Academic Search Complete, ERIC, Web of
Science en Scopus;
• Peer reviewed journal articles vanaf 1980.
Met een data-extractieformulier zijn gegevens uit de 18 artikelen geselecteerd, samengevat en
gerapporteerd (zie Figuur 1).
Voor het vinden van overige relevante thema’s voor zijinstromers, werd een zoekopdracht met alleen
’induction’ en ‘second career teacher’ verricht (september 2024). Dit leverde 41 artikelen die zijn bekeken
op thema’s die ook gelden voor zijinstromers in het mbo.
Resultaten
De reeds bekende ondersteunende elementen konden worden gespecificeerd:
• Expliciete aandacht voor de vorming van een tweede professionele identiteit van de zijinstromer,
met focus op integratie van de twee professionele identiteiten;
• Belang van anderen/belanghebbenden betrekken bij de inductie en het netwerk binnen en buiten
de school van de zijinstromer;
• Mate waarin het leren van de zijinstromer gefaciliteerd wordt;
• Faciliteren van leerzaam werk voor zijinstromers, gebaseerd op de inhoud van het werk en hun
leervermogens.
Twee aanvullende ondersteunende elementen kwamen naar voren als relevant voor inductietrajecten voor
zijinstromers in het algemeen:
- Focus op ontwikkeling pedagogisch-didactische kwaliteiten,
- Erkenning van het (sociaal) kapitaal dat de zijinstromer meebrengt.
Praktische relevantie en discussie
De resultaten geven een overzicht welke elementen ondersteunend kunnen zijn voor inductietrajecten
voor zijinstromers mbo. Vervolgonderzoek kan nagaan in hoeverre deze elementen in bestaande
trajecten daadwerkelijk ingezet worden. Empirie en theorie kunnen zo een bijdrage leveren aan
verbetering van inductietrajecten in de praktijk. Referenties
Arksey, H., & O’Malley, L. (2005). Scoping Studies: Towards a Methodological Framework. International
Journal of Social Research Methodology: Theory and Practice, 8(1), 19–32. https://
doi.org/10.1080/1364557032000119616
Bar-Tal, S., Chamo, N., Ram, D., Snapir, Z., & Gilat, I. (2020). First steps in a second career:
characteristics of the transition to the teaching profession among novice teachers. European Journal of
Teacher Education, 43(5), 660–675. https://doi.org/10.1080/02619768.2019.1708895
Munn, Z., Peters, M. D., Stern, C., Tufanaru, C., McArthur, A., & Aromataris, E. (2018). Systematic review
or scoping review? Guidance for authors when choosing between a systematic or scoping review
approach. BMC medical research methodology, 18, 1-7. https://doi.org/10.1186/s12874-018-0611-x
Ruitenburg, S. K., & Tigchelaar, A. E. (2021). Longing for recognition: A literature review of secondcareer
teachers’ induction experiences in secondary education. Educational Research Review, 33(March),
100389. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2021.100389
Schellings, G., Koopman, M., Beijaard, D., & Mommers, J. (2021). Constructing configurations to
capture the complexity and uniqueness of beginning teachers’ professional identity. European Journal
of Teacher Education, 00(00), 1–25. https://doi.org/10.1080/02619768.2021.1905793
Smith, T. M., & Ingersoll, R. M. (2004). What are the effects of induction and mentoring on beginning
teacher turnover? American Educational Research Journal, 41(3), 681–714. https://
doi.org/10.3102/00028312041003681