Innoveren in het mbo: tussen ambitie en praktijk

In vrijwel ieder mbo zijn innovatieprogramma’s, projectgroepen en professionaliseringstrajecten aanwezig. Er is ambitie, er zijn betrokken professionals en vaak ook voldoende middelen. Toch blijft duurzame vernieuwing regelmatig achter. Initiatieven raken versnipperd, nieuwe plannen stapelen zich op bestaande activiteiten en de gewenste verandering laat op zich wachten.
Dit artikel onderzoekt welke patronen zichtbaar worden wanneer innovatoren zelf beschrijven wat hen helpt en belemmert. Op basis van een inventarisatie onder innovatoren uit achttien mbo-casussen zijn 68 kansen en bedreigingen voor innovatie verzameld en geanalyseerd. De kracht van deze gegevens ligt in hun herkenbaarheid voor professionals die midden in innovatieprocessen staan.
De zes patronen die uit de analyse naar voren komen, laten een onderliggende spanning zien. Innovatie vraagt om experimenteren, leren en aanpassen onderweg. Veel organisatorische routines richten zich juist op voorspelbaarheid, beheersing en verantwoording. Daardoor komt vernieuwing steeds terecht tussen ambitie en praktijk, tussen ruimte maken en grip houden. De patronen hieronder zijn verschillende uitingen van die spanning.