De relatie tussen het verbale werkgeheugen, verbaal korte termijngeheugen, de fonologische lus, processing speed, inhibitie en leeftijd in de voorspelling van twee aspecten met betrekking tot technisch lezen

  • Judith Langkamp

Student thesis: Master's Thesis

Abstract

Technisch lezen vormt de basis voor de verdere schoolloopbaan. Kinderen leren technisch lezen vanaf groep 3, beginnend bij het lezen van losse letters tot uiteindelijk het lezen van teksten. Het leesproces verloopt niet bij alle kinderen hetzelfde. Jaarlijks zijn er kinderen die uitvallen op technisch lezen. Bij deze kinderen worden extra interventies ingezet, zoals extra leesondersteuning waarbij de aangeboden letters en/of woorden herhaald worden. Dit blijkt niet altijd effectief te zijn, daarom is het belangrijk om de oorzaak te weten. Het verbaal werkgeheugen, verbaal korte termijngeheugen, de fonologische lus, processing speed en inhibitie zijn gecorreleerd aan de leesvaardigheid. Om kinderen die uitvallen op technisch lezen een effectieve aanpak te kunnen bieden is het belangrijk om te weten wat de grootste voorspeller is van technisch lezen. Dat wil zeggen; welk gebied aangepakt moet worden om het leesproces zo optimaal mogelijk te laten verlopen.
Het doel van dit onderzoek is om te onderzoeken wat de relatie is tussen het verbale werkgeheugen, verbaal korte termijngeheugen, inhibitie, processing speed en leeftijd in de voorspelling van twee aspecten met betrekking tot technisch lezen. Er wordt gekeken wat de grootste voorspeller van technisch lezen is, hoe de variabelen met elkaar correleren en/of elkaar versterken.
Deze mogelijke relatie is onderzocht middels een correlatieanalyse en een regressieanalyse. Er is sprake van een gestratificeerde, aselecte steekproef. Het onderzoek vond plaats op één basisschool binnen drie jaargroepen. De participanten bestonden uit 67 kinderen uit de groepen 3, 4 en 5 uit het reguliere basisonderwijs.
Aan de ouders is gevraagd toestemming te verlenen voor deelname van hun kind aan het onderzoek. Om het verbaal werkgeheugen, korte termijngeheugen en de fonologische lus in kaart te brengen zijn een verbale leertest en een woordspannetaak afgenomen. Inhibitie is gemeten middels de Flanker Fishtaak. Om processing speed te meten is kinderen gevraagd binnen een tijdsbestek van 60 seconden zoveel mogelijk dieren te noemen. De twee aspecten van technisch lezen zijn gemeten middels CITO DMT (woorden) en Klepel (non-woorden).
Geconcludeerd kan worden dat leeftijd de grootste positieve voorspeller is voor technisch lezen. Inhibitie blijkt een negatieve samenhang te hebben met technisch lezen, dit betekent dat kinderen met een goede inhibitie goede leesprestaties vertonen. De fonologische lus blijkt geen significante samenhang te hebben met technisch lezen.
Huidig onderzoek levert de kennis op dat leeftijd en inhibitie samenhangen met technisch lezen, maar laten ook inconsistente bevindingen zien met de literatuur. Zo werd verwacht dat het verbaal werkgeheugen en het verbaal korte termijngeheugen een positieve relatie zouden hebben met technisch lezen, maar dit bleek niet uit de resultaten van huidig onderzoek. Processing speed, dat gezien wordt als een hoofdkenmerk van kinderen die uitvallen op technisch lezen, liet ook geen significante relatie met lezen zien in huidig onderzoek, dat behoeft verder onderzoek.
Date of Award2 Oct 2019
Original languageDutch
Awarding Institution
  • Open University of the Netherlands
SupervisorCéleste Meijs (Supervisor) & Jan van Bruggen (Examinator)

Keywords

  • executieve functies
  • verbaal werkgeheugen
  • inhibitie
  • processing speed
  • technisch lezen

Cite this

De relatie tussen het verbale werkgeheugen, verbaal korte termijngeheugen, de fonologische lus, processing speed, inhibitie en leeftijd in de voorspelling van twee aspecten met betrekking tot technisch lezen
Langkamp, J. (Author). 2 Oct 2019

Student thesis: Master's Thesis