Evaluatie van methoden voor het mitigeren van conflicten tussen mens en wolf in Vlaanderen en Nederland

Abstract

Door de terugkeer van de wolf in verschillende Europese landen is er een ‘conservation conflict’ ontstaan. Dit conflict speelt zich af tussen wolf en mens en tussen de verschillende stakeholders. Men probeert met verschillende maatregelen dit conflict te mitigeren. In de wetenschappelijke literatuur worden verschillende maatregelen besproken. De doeltreffendheid (effectiviteit) van die maatregelen is context-afhankelijk. In dit onderzoek analyseren we een waaier aan conflict-mitigerende maatregelen die in de recente wetenschappelijke literatuur zijn voorgesteld en/of onderzocht. We reflecteren over de
bruikbaarheid en haalbaarheid van die maatregelen in Vlaanderen en Nederland, op basis van een aantal criteria.

In de wetenschappelijke literatuur zijn er in totaal 14 maatregelen gevonden die gebruikt kunnen worden om het conflict te mitigeren. In dit onderzoek wordt er per maatregel een beschrijving gegeven van wat deze maatregel inhoudt en of deze al dan niet bruikbaar kan zijn in Vlaanderen en Nederland. De effectiviteit en de legaliteit van elke maatregel wordt geëvalueerd aan de hand van beschikbare literatuur (wetenschappelijke literatuur, wetgeving, wolven- en beleidsplannen).

De meeste maatregelen die gevonden werden in de literatuur zijn ten minste in theorie bruikbaar in Vlaanderen en Nederland. Van de 14 gevonden maatregelen, kunnen er voor het moment 11 gebruikt worden. Bij één maatregel (waakhonden) is er een verschil tussen Vlaanderen en Nederland. Vlaanderen heeft te kennen gegeven dat deze maatregel niet kan worden gebruikt vanwege het gevaar voor wandelaars (met honden). Er bestaat een kans dat de waakhonden agressief zouden kunnen reageren op wandelaars (met honden). Nederland is dit nog aan het onderzoeken en heeft hierover nog geen definitieve beslissing genomen. Men wacht de resultaten van het onderzoek af of deze maatregel bruikbaar is en
of er geen gevaar is voor wandelaars (met honden). De laatste 2 maatregelen (doden en translocatie) kunnen volgens de huidige geldende wetgeving niet gebruikt worden. De landen van de Europese Unie volgen de Bern Conventie en EU Habitatrichtlijn. Wolven vallen in de meeste landen van de EU (waaronder ook België en Nederland) onder appendix II van zowel de Bern conventie als de EU Habitatrichtlijn. Appendix II van de Bern conventie en de EU Habitatrichtlijn beschrijven de wolf als een strikt te beschermen diersoort. Dit betekend dat
wolven niet gedood of verstoord mogen worden in hun habitat.

Date of Award	11 Apr 2024
Original language	Dutch
Supervisor	Jean Hugé (Examiner), Susanne Marieke Vogel (Co-assessor) & Dennis Uit de Weerd (Assessor)