Ontwerppatronen voor op wettekst gebaseerde bedrijfsregels

: Van Hohfeldconcepten recht en plicht naar SBVR-SE-bedrijfsregels

Abstract

Deze thesis presenteert en evalueert ontwerppatronen voor het schrijven van op wettekst gebaseerde bedrijfsregels. Ontwerppatronen zijn herbruikbare oplossingen voor veelvoorkomende problemen binnen een domein. Bedrijfsregels (business rules) zijn instructies voor organisatie, medewerker en/of informatiesysteem hoe te handelen of te beslissen. Hohfeldconcepten tonen
abstracte structuren in wetteksten. De ontwerppatronen specificeren bedrijfsregels op basis van twee van de acht Hohfeldconcepten: recht en plicht. Zowel de ontwerppatronen als de bedrijfsregels zijn geformuleerd in gecontroleerde taal (controlled natural language (CNL)). Semantics of Business
Vocabulary and Rules Structured English (SBVR-SE) 1.5 is door de Object Management Group (OMG) ontwikkeld voor bedrijfsregels. De ontwerppatronen worden voorgesteld en getest op casus wettelijke vertegenwoordiging. Illustratief scenario is informatieverstrekking over medische
behandeling van een minderjarige. De patronen en de resulterende bedrijfsregels worden getest met tools s2o en Protégé. S2o converteert SBVR-syntax naar web ontology language (OWL). Protégé toont de werking van de bedrijfsregels. Voor het werken met Protégé zijn aanvullend de Shapes And
Constraints Language (SHACL) en SPARQL Protocol And RDF Query Language (SPARQL) toegepast. De onderzoeksmethode is Design Science Research (DSR). Het is mogelijk om met ontwerppatronen op herhaalbare wijze op wettekst gebaseerde bedrijfsregels te schrijven. Het omzetten van
bedrijfsregels naar ontologietaal kent zowel beperkingen als meerwaarde.

Date of Award	23 Jul 2025
Original language	Dutch
Supervisor	Lloyd Rutledge (Examiner) & Ella Roubtsova (Co-assessor)